Friday, June 28, 2013
Friday, May 10, 2013
అనంత విశ్వంలో మనమెంత? -ఆచార్య కేతు విశ్వనాథరెడ్డి.
"సామాజిక అధ్యయనం లేనిదే ఏ రచయితా గొప్ప సాహిత్య రచన చేయలేడు. అలాగే,
సాహిత్య అధ్యయనం లేనిదే ఏ సామాజికవేత్తా సమాజాన్ని సంపూర్ణంగా అర్థం
చేసుకోలేడు'' అంటారు ఆచార్య కేతు విశ్వనాథరెడ్డి. ప్రొఫెసర్‌గా ఉంటూనే ఆయన
అనేక కథలు, నవలలు, వ్యాసాలు రాశారు. ఎన్నో ఇతర పురస్కారాలతో పాటు 'కేతు
విశ్వనాథరెడ్డి కథలు' అనే ఆయన కథా సంకలనానికి 1996లో కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ
అవార్డు కూడా లభించింది. .
జీవితం మీదే విరక్తి కలిగితే....
నేను ఎస్‌వి యూనివర్సిటీలో లెక్చరర్‌గా పనిచేస్తున్నప్పుడు రచయిత, చరిత్ర పరిశోధకుడు బంగోరె (బండి గోపాల్‌రెడ్డి) అక్కడే ఒక ప్రాజెక్ట్ వర్క్ చేస్తున్నాడు. మా మధ్య ఏర్పడిన పరిచయం క్రమక్రమంగా ఎంతో ఆత్మీయంగా మారింది. ఆయన తరుచూ మా ఇంటికి వచ్చేవాడు. మొదట్లో సెంట్రల్ బ్యాంక్ ఆఫీసర్‌గా చేసినా ఆ తరువాత ఆ ఉద్యోగానికి రాజీనామా చేసి, కొంత కాలం ఫ్రీలాన్స్ జర్నలిస్టుగా ఉంటూ చరిత్ర పరిశోధనా వ్యాసాలు రాసేవాడు. ఆ తర్వాత ప్రాజెక్టు వర్క్స్ చేయడం మొదలెట్టాడు. మిత్రుడిగా ఎంత ఆత్మీయంగా ఉండేవాడో, ఒక పరిశోధకుడిగా అంత కర్కశంగా ఉండేవాడు. ఆ మాటల్లో ఒక మొక్కవోని ఆత్మ విశ్వాసం స్పష్టంగా కనిపించేది. ఎస్‌వి యూనివర్సిటీ ప్రాజెక్టు అయిపోగానే వాళ్ల ఊరికి వెళ్లిపోయాడు. నాకు ఆయన నుంచి ఒక ఉత్తరం వచ్చింది. ఆ ఉత్తరంలో " నాకు జీవితం మీద పూర్తిగా విరక్తి వచ్చేసింది. ఏం చేయాలో దిక్కు తోచడం లేదు. చిత్తూరులో ఒక సంస్థవారు నన్ను రమ్మన్నారు. కానీ, అక్కడికి వెళ్లడం నాకు ఏమాత్రం ఇష్టం లేదు'' అంటూ రాశాడు.
అప్పటి నా పని ఒత్తిళ్ల కారణంగా ఆ ఉత్తరానికి బదులు రాయకుండా ఉండిపోయాను. ఆ ఉత్తరం వచ్చిన కొద్ది రోజులకే భాక్రానగర్ ప్రాజెక్టు చెంతన బంగోరె ఆత్మహత్య చేసుకున్నాడు. ఆ వార్త విన్న నేను రెండు ముక్కలుగా తెగిపడ్డానేమో అనిపించింది. ఊహ తెలిసిన తర్వాత ఏనాడూ కంటతడి పెట్టని నేను ఆ రోజు ఒక పసిపిల్లాడిలా వెక్కి వెక్కి ఏడ్చాను. ఆ దుఃఖం వెనుక పర్వతంలా నిలిచిన ఒక పెద్ద పశ్చాత్తాపం కూడా ఉంది. ఉత్తరానికి నేను వెంటనే బదులు ఇచ్చి ఉంటే బంగోరె బతికుండే వాడేమో కదా! నేను ఎందుకు రాయలేకపోయాను అని చాలా బాధపడ్డాను. 'వెంటనే తిరుపతికి వచ్చేసెయ్. నాలుగు రోజులు మాతో గడుపు. ఏం చేయాలో ఆ తర్వాత ఆలోచిద్దాంలే'' అని నాలుగు ధైర్యం వచ్చే మాటలు రాసి ఉండొచ్చు కదా! ఒక అపరాధ భావన ఇప్పటికీ నన్ను తొలుస్తూనే ఉంది. ఒక సమస్యతో సంక్షుభితం కావడం వేరు. జీవితం మీదే విరక్తి రావడ ం వేరు. బంగోరె విషయంలో నేను చేసిన నిర్లక్ష్యం నాకు గొప్ప పాఠమే నేర్పింది. కారణం ఏదైనా కావచ్చు. సాటి మనిషి జీవితం పట్ల అనాసక్తిని వ్యక్తం చేస్తున్నప్పుడు తక్షణమే తగురీతిన స్పందించడం బంగోరె మరణం తర్వాత నేను నేర్చుకున్నాను.
మేధావి వర్గంలో కొంత మంది బాగా పర్ఫెక్షనిస్టులు. ప్రతిదీ 100 శాతం పర్‌ఫెక్ట్‌గా ఉండాలనుకుంటారు. వాళ్లు. కానీ, ప్రపంచంలో ఏదీ నూటికి నూరు శాతం పర్‌ఫెక్ట్‌గా ఉండదు కదా! ఛాలెంజ్ చేసే తత్వంతో పాటు వీరిలో ఇంపర్‌ఫెక్షనిజాన్ని ఎంతమాత్రం భరించలేనితనం కూడా ఉంటుంది. వాస్తవానికి నన్ను కూడా చిన్నప్పటినుంచి ఒక రకమైన అశాంతి నిరంతరం వెంటాడుతూనే ఉంది. ఎక్కడా రాజీపడలేని లేదా చుట్టూ ఉండే పరిస్థితులతో ఇమడలేని ఒక సంఘర్షణ నాలో ఉంటూనే ఉంది. నిజానికి ఇదొక ప్రమాదకరమైన తత్వం. కాకపోతే ఎక్కడా నెగెటివ్ భావాలకు తావు లేకుండా ఉండడమే నాలోని ప్లస్‌పాయింట్ కావచ్చు. ఏమైనా, బంగోరె మరణం. మానవ జీవన పోరాటాల మీద, ఆత్మహత్యల మీద ఎన్నో కొత్త ఆలోచనలకు తెరతీసింది. కొత్త పాఠాలు నేర్పింది. కొన్ని కొత్త బాధ్యతలను పురమాయించింది. ఇది నా జీవితంలో ఎప్పటికీ మరిచిపోలేని అనుభవం.
స్మశానంలోనూ పూలుపూస్తాయి.
అప్పటిదాకా ప్రభుత్వ కళాశాలల్లో పనిచేసిన నేను 1976లో ఎస్‌వియూనివర్సిటీలో లెక్చరర్‌గా ఎంపికయ్యాను. ఆ విషయం రిపోర్టు చేయడానికి ఆరోజు యూనివర్సిటీ ఆర్ట్స్ కాలేజ్ మెట్లు ఎక్కుతున్నాను. అదే కాలేజ్‌లో ప్రొఫెసర్‌గా పనిచే స్తున్న వడ్డెర చండీదాస్ మెట్లు దిగుతూ నాకు ఎదురయ్యారు. అదే యూనివర్సిటీలో నేను పిహెచ్‌డి చే సిన కారణంగా ఆయనతో నాకు ముందే పరిచయం ఉంది. రచ యితలుగా కూడా ఒకరికొకరం తెలుసు. మెట్లు ఎక్కిన నేను ఆయన కనిపించగానే ఆగాను. ఆయన నా కళ్లలోకి చూస్తూ సన్నగా నవ్వుతూనే "నువ్వు సృజనాత్మకతను సమాధిచేసే స్మశానానికి వచ్చావు'' అన్నారు.
నేను వెంటనే నవ్వేశాను కానీ, ఆ మాటలకు నా మనసులో ఏదో విస్ఫోటనం జరిగినట్లనిపించింది. ఒకరకంగా అదీ నిజమే. అకడమిక్ రంగంలోకి ప్రవేశించాక నిరంతరం విద్యార్థుల బోధన, పరిశోధనలకే పరిమితమైపోయి సృజనాత్మకతకు పెద్ద తావు ఉండదన్నదే ఆయన ఆలోచన కావ చ్చు. కాకపోతే, చండీదాస్ చివరిదాకా అకడమిక్‌గా ప్రొఫెసర్‌గానే ఉన్నా, ఆయన లోని సృజనాత్మకత మాత్రం అంతరించలేదు. యూనివ ర్సిటీలో అడుగుమోపిన తొలిరోజునే ఆయన చేసిన ఆ హెచ్చరిక నేను నేనుగా నిలబడటానికి, సాహిత్య రంగం నుంచి వైదొలగిపోకుండా కాపాడిందేమో అనిపిస్తుంది. మేధావుల మాటల్ని ఎంత తరచి చూస్తే అంత లోతైన సత్యాలు తెలుస్తాయని వడ్డెర చండీదాస్్‌ల వల్ల నాకు అనిపించింది.
అహంకారానికి విరుగుడు నేను హైస్కూల్లో చదువుతున్న రోజుల్లో అంటే 1954లో మాకో టీచర్ ఉండేవారు. ఆయన అసలు పేరు తెలియదు గానీ, ఆయన అందరికీ తన పేరు ఫ్రాంక్లిన్-రామ్-మహమ్మద్ అని చెప్పేవారు. కుల, మత భావాలకు అతీతంగా ఉండాలన్న సంకల్పం ఆయన మాటల్లో ప్రతిధ్వనిస్తూ ఉండేది. మాకు ఆయన సోషల్ స్టడీస్, ఇంగ్లీష్ చెప్పేవారు. ఆయన ఒక రోజు వివరంగా ఒక విషయాన్ని చెప్పి, చివరగా ఒక ప్రశ్న వేశారు. అన్నదేమిటీ అంటే "ఈ విశ్వం గురించి మీకు తెలుసు కదా! ఎన్నెన్ని నక్షత్రాలు? ఎన్నెన్ని గ్రహాలు? అసంఖ్యాకమైన ఆ గ్రహాల్లో మన భూగోళం ఒకటి కదా! ఈ భూగోళంలో ఎన్నో ఖండాలు ఉన్నాయి. ఒకానొక ఖండంలో మన దేశం ఉంది కదా. మళ్లీ దేశంలో ఎన్నో రాష్ట్రాలు, ఎన్నో జిల్లాలు, ఎన్నోగ్రామాలు ఉన్నాయి. ఎప్పుడైనా మీ గ్రామం వెళ్లి ఒక చోట కూర్చుని ఆకాశంలోకి అలా చూస్తూ ఆలోచించండి.
ఈ అనంత విశ్వంలో నువ్వెంత?''అంటూ ఒక్కొక్కరి కళ్లలోకి పరిశీలనగా చూశారు. నా మిగతా క్లాస్‌మేట్స్ మాట ఎలా ఉన్నా, నన్ను మాత్రం ఆ ప్రశ్న నిలువునా చీల్చివేసింది. అహంకారానికి ప్రపంచంలో అంతకన్నా పెద్ద విరుగుడు ఏముంటుంది? ఆ తరువాత రోజులు వారాలు కాదు, కొన్ని నెలల పర్యంతం నా ఆలోచనలు ఆ విషయం చుట్టే తిరుగుతూ ఉండేవి. ఈ రోజుకు కూడా ఎప్పుడైనా మనసులో ఏమూలనో కాస్తంత అహంకారం చోటుచేసుకుందామని చూస్తే వెంటనే ఆయన మాటలు చెంప చెళ్లుమనిపించినట్లు వినబడతాయి,జ్ఞానం మనిషిని ఆకాశాన్ని చేస్తుంది. అహంకారం ఆకాశాన్ని కూడా దుమ్మూ ధూళిలో కలిపేస్తుంది. నా జీవనయానాన్ని నిండుగా నడిపించే సత్యం కూడా ఇదేనేమో!
- బమ్మెర
ఫోటోలు: రాజ్‌కుమార్ (Andhra jyothy daily 10 May 2013)
Wednesday, December 5, 2012
ఆధునికతలోంచి పల్లె మూలాలు
ముందుమాటలు, సమీక్షలు అవసరం లేని కథారచయిత కేతు విశ్వనాథరెడ్డి. కథారచయితగా ఆయనకు
పేరు పెట్టాల్సిన అవసరం లేదు. గత నాలుగున్నర థాబ్దాలుగా ఆయన కథలు రాస్తూనే
వున్నారు. ఇంత సుదీర్ఘకాలం ఒక సృజనాత్మక ప్రక్రియను కొనసాగించడం అంత సులభం కాదు.
అలా కొనసాగించడానికి కొన్నింటిని సాధన చేయవలసి వుంటుంది. ముఖ్యంగా గుండెతడి
ఆరకుండా, రచయిత ఎప్పటికప్పుడు 'ఆత్మరక్షణ' చేసుకోవాల్సి వుంటుంది.
మానవసంబంధాలు, భౌతికావసరాలు, వెంపర్లాటలు వ్యక్తిని రాయిని చేసి సమాజం గురించి, ఇరుగుపొరుగువారి గురించి ఆలోచించకుండా కట్టడి చేసే ప్రయత్నం జీవితంలో
ప్రతిక్షణం జరుగుతూనే ఉంటుంది. అందుకే అంతరంగలోకాలను భద్రపరుచుకుంటూ, గుండెతడిని ఆరకుండా నిత్యం తనను తాను పొతం పెట్టుకునేవారే
కథాప్రక్రియలో విశ్వనాథరెడ్డిలాగా కొనసాగగలుగుతారు. గతంలో మిగిలిపోకుండా
వర్తమానంలో పచ్చని మనిషిగా సంచరిస్తున్న విశ్వనాథరెడ్డి 1998, 2003 మధ్య రాసిన కథల పుస్తకాన్ని పాఠకులకు అందించారు.
ఈ పుస్తకంలో 12 కథలున్నాయి. రాయలసీమకు సంబంధించినంతవరకు నీళ్లకరువు, ముఠాకక్షలు ప్రధానసమస్యలు. కరువును పెనవేసుకునే ముఠాకక్షలు బలాన్ని
పెంచుకుంటున్నాయి. ఈ రెండు అంశాలను ప్రధానం చేసుకుని రాయలసీమ జనజీవితదృశ్యాలను
చిత్రించారు కేతు విశ్వనాథరెడ్డి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా వస్తున్న మార్పుల నేపథ్యం
రాయలసీమ జనజీవితాన్ని ఏ విధంగా ప్రభావితం చేస్తున్నదనే విషయాన్ని ఈ పుస్తకంలోని
చాలా కథలు తెలియజేస్తాయి. విశ్వనాథరెడ్డికి పల్లెజీవితంపట్ల మొగ్గు ఎక్కువ. అంటే
తన మూలాలను మర్చిపోని కథారచయిత ఈయన. దేన్ని విశ్లేషించినా పల్లెజీవితాలు
బాగుపడాలనే దృష్టికోణాన్ని ఆయన వదులుకోలేదు. నగరజీవితాలకూ పల్లెజీవితాలకూ మధ్య, అమెరికాలోని ప్రవాసభారతీయుల జీవితాలకూ రాయలసీమ పల్లె జీవితాలకూ మధ్య
పోలిక తెస్తూ పల్లెజీవితాలు ఇంత దుర్భరంగా ఎందుకు మారుతున్నాయనే రహస్యం గుట్టు
విప్పారు రచయిత. అదే సమయంలో తన తరానికి, తన మనవలతరానికి మధ్య సంబంధిన్ని నెలకొల్పాలనే ఒక గాఢమైన తాపత్రయం
కేతు విశ్వనాథరెడ్డి కథల్లో అంతర్లయగా సాగుతున్న విషయాన్ని మనం గమనించవచ్చు. ఈ
సంబంధం మానవజీవితాన్ని, ముఖ్యంగా రాయలసీమ గ్రామీణ
ప్రజల జీవితాలను బాగుపరిచేందుకు ఉపయోగపడే ఆలోచనల వైపు సాగేదిగా ఉండాలని రచయిత
ఆశిస్తున్నట్లు మనం గమనించవచ్చు. పోలికలు, మాయపొరలు, రెండు ప్రపంచాలమధ్య, దగ్గరైన దూరం దూరమైన దగ్గర, పొడినిజం, విరూపం కథలను ఇందుకు
ఉదాహరణగా చెప్పవచ్చు. ముఠాకక్షలకు పార్లమెంటరీ రాజకీయాలు ఎలా ఆజ్యం పోస్తున్నాయో, ప్రజలకు మేలు చేసేవారిపట్ల ఎలా కిరాతకంగా హతమారుస్తున్నాయో విశ్వనాథ
రెడ్డి సమర్థంగా చిత్రించారు.
అధికార రాజకీయాలు ప్రజల సమస్యలను పరిష్కరించడానికి
పని చేయడం లేదనే విషయాన్ని ఆయన కథల్లో అంతస్సూత్రంగా చెప్పుకుంటూపోయారు. 'పొడినిజం' కథ అందుకు మంచి ఉదాహరణ.
గంగను కిందికి భగీరథుడిలా నేల మీదికి దించితే తాత చెప్పిన 'పాడు కాలం' నశించి మంచి కాలం వస్తుందనే
ఆలోచన గంగాధరకు అర్థమవుతుంది. ఆ గంగను ఎవరు దించాలంటే తాను విన్న కథల్లో లాగా
రాజులు ఆ మంచిపనులు చేయాలని గంగాధర అనుకుకంటాడు. అలాంటి భగీరథుడు ఉంటాడనే నమ్మకం
నుంచి, ఇప్పుడు అలాంటి రాజులు లేరు, కదా ఎవరు సమస్యను పరిష్కరించాలనే విచికిత్సలో పడతాడు ఆ బాలుడు.
ఇప్పుడున్నది మంత్రులు కదా అంటూ వారు ఆ పని చేయరనే విషయాన్ని గంగాధర ఆలోచనల్లోనే
రచయిత ధ్వన్యాత్మకంగా చెప్తారు. అలా చెపుతూ తమ కష్టాలను తీర్చుకోవడానికి మంచి పని
చేయాలనే ఆలోచన గంగాధరకు వచ్చినట్లు రచయిత కథను ముగిస్తారు. ఇందులో భవిష్యత్తరాల
పట్ల రచయిత ఒక ఆశావహదృక్పథాన్ని పెంపొందించుకోవడం మనం చూస్తాం. ఇటువంటి ఆశావహ
దృక్పథమే ఈ పుస్తకంలోని అన్ని కథల్లో చూస్తాం.
పిల్లల మనస్తత్వాన్ని, పిల్లల ఆలోచనా స్థాయిని కేతు విశ్వనాథరెడ్డి బలంగా పట్టుకున్నారు.
వారి చేత పెద్ద పెద్ద మాటలు మాట్లాడించకుండానే చాలా పెద్ద విషయాలను ఆయన సునాయసంగా
చెప్పగలిగారు. ఈ విషయంలో కథకుడిగా, కథా నిర్మాణ వ్యూహం తెలిసినవాడిగా ఆయన సత్తా ఏమిటో చాటుకున్నారు.
పొడినిజం కథతో పాటు పోలికలు, దగ్గరైన దూరం దూరమైన దగ్గర
కథలు ఇందుకు అద్దం పడుతున్నాయి. పోలికలు కథలో తాతామనవళ్లకు మధ్య ఉండే సహజసిద్ధమైన
అనుబంధాన్ని రాయలసీమ రైతుల జీవితాలు పొడివారిపోతున్న విషయాన్ని సహజసిద్ధంగా ఆవిష్కరించడానికి
రచయిత వాడుకున్నారు. నగరజీవితాన్ని తన ఊరి జీవితంతో పోల్చి చూసే శంకరయ్య తాత
ఆలోచనలను, మాటలను మనవడి దృక్కోణం
నుంచి విశ్లేషించుకుంటూ పోతారు రచయిత. ఆ మనవడు మీసాలు తిరిగిన యువకుడేం కాదు, చిట్టిపొట్టి చేతుల చిన్నారి. ఈ ఇద్దరూ తాము చూస్తున్న, వింటున్న విషయాలను తమ తమ జీవితపరిధిలోంచి, తమకు తెలిసిన, అనుభవం ఉన్న జీవితంలోంచి
విశ్లేషించుకుని అర్థం చేసుకునే ప్రయత్నం చేస్తుంటారు. వారు అర్థం చేసుకోవడానికి
చేసే ప్రయత్నంలో పాఠకులకు కథ అంతస్సారం ఒంటబట్టి రాయలసీమ పల్లెజీవితాలు రూపుకట్టి
దిగులు మేఘాలు ఆవరించి, గుండె గొంతులోన కొట్లాడటం
మొదలు పెడుతుంది. సాహిత్యానికి ఇంతకాన్న కావాల్సిన ప్రయోజనం ఏమిటి?
దగ్గరైన దూరం దూరమైన దగ్గర కథలో అమెరికాలో
పుట్టిన రాయలసీమ పాప తన సొంత వూరికి వచ్చి ఇక్కడి పరిస్థితులను అర్థం
చేసుకోవడానికి, అమెరికాలోని పరిస్థితులకూ
ఇక్కడి పరిస్థితులకూ మధ్య ఉన్న తేడాను అర్థం చేసుకోవడానికి పడే తపన రచయిత
చిత్రించారు. ఆఖరుకు ఆ పాప పడే సంఘర్షణ నుంచి, తన సంఘర్షణ నుంచి ఒక పరిష్కారాన్ని కనుక్కునే ప్రయత్నంలో ఒక
నిర్ధారణకు రాకపోవడాన్ని ఆ పాప మాటల్లోనే చెబుతూ రచయిత కథ ముగిస్తాడు. ''ఇక్కడ బాగుంది, అమెరికాలో మాదిరి అన్నీ
లేవు, ఎందుకు?'' అని ఆ పాప ప్రశ్నించుకుంటుంది. ఈ పాప వేసుకున్న ప్రశ్నకు మాటల్లో
సమాధానం చెప్పడం సాధ్యం కాదు. అది మాటలకు అందని అనుభూతిని మాత్రమే మిగిలిస్తుంది.
ఇలా పాఠకులు అనుభవించి, పలవరించడానికి రచయిత అన్ని
కథల్లోనూ అవకాశం కల్పించారు. పాఠకుల పట్ల గౌరవభావం, పాఠకులస్ఠాయిపై నమ్మకం కలిగిన రచయితకు మాత్రమే ఇది సాధ్యమవుతుంది.
విడమర్చి చెప్పాల్సిన విషయాలను, రచయిత తాను చెప్పదలుచుకున్న
విషయాలను పాఠకుడి ఆలోచనకే వదిలేయడం ద్వారా కథారచయితగా విశ్వనాథ రెడ్డి గొప్ప ఫలితం
సాధించారు.
ఒక వాల్మీకి, ముఖదర్శనం, కాంక్ష, అమ్మవారి నవ్వు, సంకటవిమోచిని కథలను
ప్రత్యేకంగా చెప్పుకోవాలి. వీటిలో అమ్మవారి నవ్వు బాగా కుదిరిన కథ. ఒక చక్కటి
కావ్యంలా ఈ కథ సాగుతుంది. ప్రపంచంలో, ముఖ్యంగా దేశంలో నెలకొన్న పరిస్థితులకు కారణం ఎక్కడుందో, పరిష్కారం ఏమిటో సూచించిన కథ ఇది. హిందూముస్లింల మధ్య విద్వేషాలను
రెచ్చగొట్టే రాజకీయాల గుట్టును పాతర వేసిన కథ. జాఫర్‌ పూలతో రూపుదిద్దిన మూర్తులను
చూసి ''.... ఒక గొప్ప హిందూ సంస్కారం ఈ
మూర్తుల్లో కనిపిస్తోంది. అమ్మవారి పెదాల మధ్య విరిసీవిరియని ఆ నవ్వును చూపడం
సాధకులైన మన హిందూ కళాకారులకే సాధ్యం'' అని అంటూ ''అ పుష్ప ప్రతిమలను ఎవరు
రూపొందించారు?'' అని అడిగిన సుందర
రామానందులుకు హరీశ్వర్‌ ''మా జాఫర్‌ చిన్నాయన'' అని ఇచ్చిన సమాధానం ఒక చెంపపెట్టులాంటిది. రామానందులు ఏ రాజకీయాలకు
ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్నాడో విడమర్చి చెప్పాల్సిన అవసరం లేదు. సంకటవిమోచిన సామాజిక
వాస్తవాలను కళాత్మకంగా చెప్పిన కథ. ఇందులోని చౌడేశ్వరి పాత్ర రిజర్వేషన్ల కారణంగా
అగ్రకులాలవారు దిగువకులాలపై పెంచుకునే ద్వేషానికి సమర్థంగా సమాధానం చెపుతుంది.
చౌడేశ్వరి పాత్రను రచయిత చాలా ఉదాత్తంగా చిత్రించి మంచి ప్రయోజనం సాధించారు. 'వాల్మీకి' కథ ఒక పురాగాథ వంటిది.
ఇటువంటి కథల ద్వారా మన వారసత్వ జాడలు తెలుసుకుని మానవజీవితంపట్ల మమకారాన్ని
పెంచుకోవడానికి తోడ్పడతాయి. ముఖదర్శనం, కాంక్ష కథలు సామాజికరుగ్మతలకు చికిత్స చేసే కథలు.
విశ్వనాథ రెడ్డి సమాజంలో సాంకేతిక, సమాచార విప్లవం తెచ్చిన మార్పుల నేపథ్యంలోంచి పల్లెజీవితాలు మరింత
దిగజారుతున్న వైనాన్ని తన కథల్లో రూపుకట్టారు. తద్వారా జరగాల్సిన నిజమైన
అభివృద్ధికి, పాలకులు చెప్పే బూటకపు
అభివృద్ధికి మధ్య గల తేడా గుట్టు విప్పారు. ఈ కథలు చదివితే ఏ పాత్ర మీద కూడ మనకు
విద్వేషం కలగదు, పైగా మానవులందరిపట్ల ప్రేమ
పుడుతుంది. మనం ఎవరి వెంట ఉండాలో, ఎవరిని సమర్థించాలో, ఏ వర్గాన్ని వదిలేయాలో తెలియజేసే కథలు ఇవి. ఆర్థిక అసమానతలు, సామాజిక అంతరాలు ఎలా సమాజంలో హెచ్చుతగ్గులకు కారణమవుతాయో ఈ కథలు
తెలియజేస్తాయి.
రచనా విధానంలో కొడవటిగంటి కుటుంబరావు
సంప్రదాయాన్ని పుణికిపుచ్చుకున్న కేతు విశ్వనాథ రెడ్డి కథల్లో అనవసర వాక్యాలు, పదాలు వుండవు. సమాజ పరిస్థితులను, కార్యకారణ సంబంధాలను దారంలో పోగులాగా అల్లుకుపోతూ సృజనాత్మక సాహిత్యం
నిర్వర్తించాల్సిన ప్రయోజనాన్ని ఈయన కథలు నెరవేరుస్తాయి. కుటుంబరావు మధ్యతరగతి
సమాజాన్ని విశ్లేషించడానికి పూనుకుంటే విశ్వనాథ రెడ్డి పల్లెజీవితాలను విశ్లేషించే
పనికి పూనుకున్నారు. ఇప్పుడిప్పుడే మధ్యతరగతిగా, నయాసంపన్నవర్గంగా ఎదుగుతన్న సమూహాలను కూడా విశ్వనాథ రెడ్డి
చిత్రీకరించారు. అయితే ఇదంతా పల్లె దృక్కోణం నుంచి సాగుతుంది.
విశ్వనాథరెడ్డి ఇంకా కథలు రాస్తూనే ఉండాలని
అనిపించడం ఈ కథలు చదువుతుంటే కలిగే భావన. అది సాహిత్యకారుతలకు ఆయన అందించిన అంశం.
- కాసుల ప్రతాపరెడ్డి
Wednesday, August 8, 2012
పిల్లల పెంపకం లో రూల్సూ, రూళ్ళ కర్రలూ లేవు !
టీచర్లంటే రూల్సూ రూళ్లకర్రలూ అదిలింపులూ బెదిరింపులూ గుర్తొస్తాయి. ప్రొఫెసర్‌గా, సాహిత్యకారుడిగా సుప్రసిద్ధులైన కేతు విశ్వనాథరెడ్డి కాని, ఆయన శ్రీమతి పద్మావతిగాని రూల్సు జోలికి పోలేదు. రూళ్లకర్రల జోలికీ పోలేదు. పిల్లల సమక్షంలో ఉన్నారు. కాని పెత్తనం చేయకుండా పర్యవేక్షణకే ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు. విలువలు కొన్ని నేర్పాలి, కొన్ని అలవాటు చేయాలి. ఆ విషయంలో మాత్రం వాళ్లు రాజీ పడలేదు. ఇది వాళ్ల పెంపకం. తెలుసుకోదగ్గ పాఠం.
తల్లిదండ్రులు పిల్లలకు ఆలంబనగా నిలవాల్సిన సందర్భాలు ఉంటాయి, వాళ్లకు సమస్యలు వస్తే తమకు తాముగా పరిష్కరించుకోమని దూరంగా నిలబడి పర్యవేక్షించాల్సిన సందర్భాలూ ఉంటాయి. ఎక్కడ ఆలంబన అవ్వాలి, ఎక్కడ వికసించనివ్వాలి అన్నది నిర్ణయించుకోవడమే తల్లిదండ్రుల విజ్ఞత అంటారు కేతు విశ్వనాథరెడ్డి, పద్మావతి దంపతులు. మేము పిల్లల్ని అలా పెంచాం అనడం కంటే మా పెంపకంలో వాళ్లు ఇలా పెరిగారనడమే సబబేమో అంటూ తమ అనుభవాలను పంచుకున్నారు. ముందుగా విశ్వనాథరెడ్డి మాట్లాడుతూ ‘‘నేను ప్రతి విషయంలోనూ జోక్యం చేసుకుంటూ పెంచలేదు. వాల్యూ సిస్టమ్‌కి ప్రాధాన్యం ఇచ్చాను. ఇంటి వాతావరణమూ అంతే. మా ఇంటికి వచ్చే మిత్రులు కూడా అలాంటివారే.
ఏ గూటి చిలుక ఆ పలుకే పలుకుతుందన్నట్లుగా పెరిగారు మా పిల్లలు. ఒక సంఘటన చెబుతాను... అప్పుడు మా అబ్బాయి టెన్త్ క్లాస్. పరిగెడుతూ పడి తలకు దెబ్బ తలిగించుకున్నాడు. డాక్టర్ తలకు కట్టు కట్టి, మందులు రాసిచ్చి మళ్లీ చెకప్‌కు వచ్చే వరకు కట్టు విప్పవద్దన్నారు. ఈ లోపు పరీక్షలు మొదలయ్యాయి. కట్టు తీసేసి పరీక్షకు కూర్చోవలసిందేనని ఎగ్జామినర్ అభ్యంతరం చెప్పారు. కట్టు ముసుగులో కాపీ కొడతారని వాళ్ల సందేహం. నేను యూనివర్శిటీలో ప్రొఫెసర్‌ననీ మా అబ్బాయి మీరనుకునే తప్పు చేయడనీ చెప్పి ఒకవేళ అలా జరిగితే మీరు ఏ నిర్ణయమైనా తీసుకోండి అని పరీక్ష రాయించాను.
అలా వాడి మీద నాకెంత నమ్మకం ఉందో ఇన్‌డెరైక్ట్‌గా చెప్పాను. మనం పిల్లల్ని నమ్మితే పిల్లలు మనల్ని నమ్ముతారు. మేము హైదరాబాద్‌లో ఉండి పిల్లలను వాళ్లకు ఇష్టమైన కోర్సుల్లో సీటు వచ్చిన చోట హాస్టల్‌లో ఉంచి చదివించాం. శశికాంత్‌కి ఒకసారి హాజరు తగ్గింది. అదే విషయాన్ని ప్రిన్సిపాల్ ఫోన్ చేసి చెప్పారు. ఆ ప్రిన్సిపాల్ నాక్కూడా టీచరే. నేను చెబితే పరీక్షకు కూర్చోనిస్తారు లేదంటే డీటెయిన్ చేయాల్సి ఉంటుందన్నారు. డీటెయిన్ చేయమనే చెప్పాను, ఎందుకంటే పిల్లలకు బాధ్యత తెలియాలి. తన ప్రమేయం లేకుండా దెబ్బతగిలి పరీక్షకు హాజరుకాలేని పరిస్థితికీ, క్లాసులకు హాజరు కాకుండా పరీక్షకు కూర్చోలేని పరిస్థితికీ చాలా తేడా ఉంది. ఏ తల్లిదండ్రులు కూడా పిల్లల తప్పును వెనకేసుకురాకూడదు. తల్లిదండ్రులకు పిల్లల మీద ఉండాల్సింది ప్రేమే కానీ మమకారం కాదు’’ అన్నారాయన.
మాకు ఇద్దరమ్మాయిలు, ఒక అబ్బాయి. ఎవరూ చదువును నిర్లక్ష్యం చేయలేదు. పెద్దమ్మాయి మాధవీలత గోవాలో లెక్చరర్. అబ్బాయి శశికాంత్ అమెరికాలో సాఫ్ట్‌వేర్ ఇంజనీర్. చిన్నమ్మాయి శిరీష ఎంసిఎ చదివి డల్లాస్‌లో ఉంటోంది.
నా మీద ఆరోపణలు!
పిల్లలకు ఎక్కువ స్వేచ్ఛనిస్తున్నారని భార్య నుంచి, ప్రేమను పంచలేదని పిల్లల నుంచి ఆక్షేపణలు, ఆరోపణలను ఎదుర్కొన్నానని చాలా మురిపెంగా చెప్తూ నా పిల్లలకు నా మీద ఆరోపణ చేయగలిగినంత స్వాతంత్య్రాన్ని, భావ ప్రకటన స్వేచ్ఛను ఇచ్చానంటారీ ప్రొఫెసర్. ‘‘నేను సాధారణమైన జీవితాన్ని కోరుకుంటాను, కాబట్టి పిల్లలకూ అదే చెబుతుంటాను. సాహిత్య చర్చలకు ఆహ్వానించినప్పుడు స్టార్ హోటళ్లలో బస ఇస్తారు.
ఆ సౌకర్యాల వ్యామోహంలో పడకూడదు. నాకు స్టార్‌హోటల్ గదిలో ఎలా నిద్రపడుతుందో, నేల మీద చాప వేసినా అలాగే నిద్రపడుతుంది. మా ఊరు వెళితే వేపచెట్టు నీడన కూర్చుంటాను. మనం ఏ స్థాయికి వెళ్లినా మన మూలాలను మర్చిపోకూడదు. చాలా ఏళ్ల కిందట కందుకూరులో గవర్నమెంట్ కాలేజ్‌లో ఉద్యోగం చేస్తూ అప్పుడప్పుడూ అందరం కందుకూరు నుంచి కావలి వెళ్లి వస్తుండేవాళ్లం. ఒకసారి దారిలో జొన్నకంకులను చూసి పెద్దమ్మాయి ‘నాన్నా! అవి ఏం చెట్లు’ అని అడిగింది. అప్పుడే చెప్పాను పిల్లలందరికీ ఏడాదికి కనీసం నెల రోజులైనా పల్లెలో గడపాలని. అప్పట్నించి ఏటా మా ఊరు రంగశాయిపురం వెళ్తున్నాం. కడపజిల్లా ఎర్రగుంట్ల దగ్గర ఉంటుందీ ఊరు’’ అన్నారు సొంతూరి మీద మమకారంతో.
ఒకేరకంగా పెంచాం! చదివించాం!!
కూతుళ్లను, కొడుకుని పెంచిన తల్లిగా పద్మావతి అనుసరించిన పద్ధతి గురించి అడిగినప్పుడు... ‘‘అమ్మాయి, అబ్బాయి అనే తేడా ఎప్పుడూ చూపించలేదు. మంచిచెడులు తెలియచెప్పాల్సిన తీరు అమ్మాయికి అబ్బాయికీ మారదు. మేము కులమతాల గురించి చెప్పలేదు అంటూ ఒక సంఘటనను ఉదహరించారామె. ‘‘మా పెద్దమ్మాయి ఆరవ తరగతిలో ఉన్నప్పుడు మీరేంటోళ్లు అని అడిగారట టీచరు. ఆ ప్రశ్న మా అమ్మాయికి అర్థం కాలేదు. అలాగే ఒకసారి అప్పుడు శశికాంత్ ఏడేళ్ల వాడు. ఇంటికి వచ్చి ఒక పిల్లాడు వాళ్ల అక్కని రాయితో కొట్టాడని చెప్తూ ఆ పిల్లాడి మతాన్ని ప్రస్తావించాడు. వెంటనే మా వారు దెబ్బ గురించి కాకుండా ఆ పిల్లవాడు ఫలానా మతస్తుడని నీకెవరు చెప్పారని అడిగారు.
స్వతహాగా వికసించనివ్వాలి!
‘‘పిల్లల్లో ఎవరికి వాళ్లకు తమకంటూ ప్రత్యేకమైన మానసిక వికాస తీరు ఉంటుంది. ఏ విషయంలోనూ మరొకరితో పోల్చకూడదు. ప్రతి మనిషీ ప్రత్యేకమైనవాడే. కొడవటిగంటి కుటుంబరావు... సమష్టి కుటుంబ అంశాలు, జన్యుపరమైన, సామాజిక పరమైన అంశాల ప్రభావంతో ఒక వ్యక్తి తయారవుతాడన్నారు. అలాగే గురజాడగారు ‘ప్రేమ ఇచ్చిన ప్రేమ వచ్చును’ అన్నాడు. మంచివాడిగా మారాలంటే చేయాల్సిన పని ఇదీ అంటూ ఏదీ లేదు, సజ్జనసాంగత్యం మంచి లక్షణాలు నేర్పుతుందని సూక్తి. పిల్లలకు అదే నేర్పించాం.
- కేతు విశ్వనాథరెడ్డి
- వాకా మంజుల, సాక్షి ఫీచర్స్ ప్రతినిధి
Saturday, June 9, 2012
Subscribe to:
Posts (Atom)